Sağlayıcınızdan memnun değilsiniz, daha uygun bir teklif buldunuz ya da lokasyon değiştirmek istiyorsunuz. Sunucuyu taşımanız gerekiyor — ve bunu müşterileriniz fark etmeden yapmak istiyorsunuz.
İyi haber: doğru planlandığında bu geçiş neredeyse kesintisiz yapılabilir. Bu yazı, VDS sunucu taşımasını adım adım anlatıyor.
Temel İlke
Taşımanın anahtarı tek bir cümlede özetlenir: yeni sunucu tamamen hazır olmadan eski sunucuyu kapatmayın.
Bu, fiziksel taşımadan en önemli farktır. İki sunucu bir süre birlikte çalışır; hazırlık tamamlanınca trafik yeni sunucuya yönlendirilir. Sorun çıkarsa geri dönmek yalnızca bir DNS değişikliği kadar uzaktadır.
Ek maliyet birkaç günlük çift kiradan ibarettir ve kesinti riskini ortadan kaldırdığı için fazlasıyla değer.
Hazırlık Aşaması
- Envanter çıkarın. Hangi siteler, hangi veritabanları, hangi zamanlanmış görevler, hangi servisler çalışıyor?
- Yapılandırmaları toplayın. Web sunucusu, veritabanı, güvenlik duvarı ve servis tanımları.
- Sürümleri not edin. Yeni sunucuda aynı sürümlerle başlamak, sürpriz uyumsuzlukları önler.
- Dış bağımlılıkları listeleyin. IP beyaz listeleri, lisans bağlamaları, API kısıtları.
- DNS kayıtlarının tamamını kaydedin. Yalnızca A kaydı değil; MX, TXT ve alt alan adları dahil.
Dördüncü madde en sık atlanan ve en çok soruna yol açan adımdır. Ödeme sağlayıcınız, kargo entegrasyonunuz veya uzak veritabanınız sizin IP'nizi tanıyor olabilir. Yeni IP'yi bu listelere önceden eklettirin — geçiş gecesi bunu fark etmek kötü bir sürprizdir.
Yeni Sunucuyu Hazırlamak
Taşımanın en büyük fırsatı burada gizlidir: yıllardır biriken yapılandırma artıklarından kurtulma şansı.
İki yaklaşım vardır:
- Birebir kopyalama. Hızlıdır ama eski sistemin tüm karmaşasını da taşırsınız.
- Temiz kurulum. Daha uzun sürer ama sonuçta düzenli, belgelenmiş bir sistem elde edersiniz.
Zamanınız varsa ikincisini tercih edin. Kurulum sırasında adımları not alırsanız, aynı zamanda sunucu belgelerinizi de üretmiş olursunuz.
Kurulum sırası:
- Temel güvenlik yapılandırması — güvenlik duvarı, SSH anahtarları, kullanıcılar
- Çalışma zamanı ve veritabanı kurulumu — eski sunucudaki sürümlerle
- Web sunucusu yapılandırması
- Uygulama dosyalarının aktarımı
- Veritabanının aktarımı
- Zamanlanmış görevlerin tanımlanması — ama henüz etkinleştirmeden
Altıncı adımdaki uyarı önemlidir: zamanlanmış görevleri yeni sunucuda hemen etkinleştirirseniz, iki sunucu aynı işi yapmaya başlar. Fatura gönderen veya dış servis çağıran bir görev, çift işlem üretebilir.
Veri Aktarımı
Veri iki aşamada taşınır ve bu, kesintiyi minimuma indiren yöntemdir:
İlk Aktarım
Geçişten günler önce, tüm veri yeni sunucuya kopyalanır. Bu, büyük hacimli aktarım için zaman kazandırır.
Fark Aktarımı
Geçiş anında yalnızca değişen veriler aktarılır. Bu çok kısa sürer.
Veritabanı için ise yaklaşım biraz farklıdır:
- Büyük veritabanlarında geçici bir çoğaltma kurmak en temiz yoldur — veriler sürekli senkronize kalır
- Küçük veritabanlarında geçiş anında alınan bir yedek yeterlidir
- Her durumda aktarım sonrası kayıt sayılarını karşılaştırarak doğrulama yapın
Son madde atlanmamalıdır: aktarım "başarılı" mesajı verse bile tabloların dolu olduğunu ve kayıt sayılarının eşleştiğini kontrol edin.
Geçiş Öncesi Test
Yeni sunucuyu DNS değiştirmeden test edebilirsiniz. Yöntem: kendi bilgisayarınızın ad çözümleme dosyasına, alan adınızı yeni sunucunun IP'sine yönlendiren bir satır ekleyin.
Bu, yalnızca sizin bilgisayarınız için geçerli olur. Böylece siteyi gerçek alan adıyla, yeni sunucudan test edersiniz — ziyaretçiler hâlâ eski sunucuya gitmeye devam eder.
Test listesi:
- Tüm sayfalar açılıyor mu?
- Veritabanı bağlantısı çalışıyor mu?
- Giriş ve form işlemleri sorunsuz mu?
- Dosya yükleme çalışıyor mu?
- E-posta gönderimi başarılı mı?
- Dış servis entegrasyonları yanıt veriyor mu?
- SSL sertifikası geçerli görünüyor mu?
Geçiş Günü
- TTL'i önceden düşürün. Geçişten bir gün önce, DNS yayılımı hızlı olsun diye.
- Yazma işlemlerini durdurun. Kısa bir bakım modu, veri tutarsızlığını önler.
- Son fark aktarımını yapın. Dosyalar ve veritabanı.
- DNS kayıtlarını güncelleyin. Yeni IP'yi gösterecek şekilde.
- Yeni sunucuda zamanlanmış görevleri etkinleştirin. Eskide devre dışı bırakın.
- Bakım modunu kapatın.
- İzleyin. İlk saatler kritiktir.
İkinci madde tartışmalıdır ama önerilir: DNS yayılımı sırasında bazı kullanıcılar eski, bazıları yeni sunucuya gider. Her iki sunucu da yazma kabul ediyorsa veri iki yere bölünür ve birleştirmesi zordur. Kısa bir bakım penceresi bu riski tamamen ortadan kaldırır.
Geçiş Sonrası
- Eski sunucuyu hemen kapatmayın. En az bir hafta bekleyin.
- Eski sunucu loglarını izleyin. Hâlâ trafik geliyorsa güncellenmemiş bir kayıt vardır.
- E-posta gönderimini test edin. Yeni IP için SPF ve ters DNS güncellenmelidir.
- Yedeklemenin çalıştığını doğrulayın. Yeni sunucuda kurulduğundan emin olun.
- Son bir yedek alıp eski sunucuyu kapatın.
İkinci madde değerli bir kontroldür: eski sunucu hâlâ istek alıyorsa, bir alt alan adının veya bir dış entegrasyonun eski IP'yi gösterdiği anlaşılır. Yeni VDS paketinizi seçerken taşıma desteği sunulup sunulmadığını da sorun; bazı sağlayıcılar bu süreci üstlenir.
Sonuç
Sunucu taşımanın altın kuralı basittir: yeni sunucu tamamen hazır ve test edilmiş olmadan eskiyi kapatmayın. Birkaç günlük çift kira, kesinti riskini ortadan kaldırdığı için fazlasıyla değer. Hazırlıkta en çok atlanan adım dış bağımlılıklardır — ödeme ve entegrasyon servislerindeki IP beyaz listelerine yeni adresi önceden eklettirin. Geçiş anında kısa bir bakım penceresi açın; aksi hâlde DNS yayılımı sırasında veri iki sunucuya bölünebilir. Ve eski sunucuyu en az bir hafta açık tutup loglarını izleyin.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Taşıma sırasında kesinti olur mu?
Doğru planlandığında yalnızca birkaç dakikalık bir bakım penceresi yeterlidir. Yeni sunucu önceden hazırlanır ve test edilir; geçiş anında sadece son fark aktarımı ve DNS güncellemesi yapılır. Uzun kesinti, hazırlık yapılmadan başlanan taşımalarda yaşanır.
DNS değiştirmeden yeni sunucuyu test edebilir miyim?
Evet. Kendi bilgisayarınızın ad çözümleme dosyasına alan adınızı yeni sunucunun IP'sine yönlendiren bir satır ekleyin. Bu yalnızca sizin için geçerli olur — siteyi gerçek alan adıyla test edersiniz, ziyaretçiler eski sunucuya gitmeye devam eder.
Geçiş sırasında bakım modu şart mı?
Şiddetle önerilir. DNS yayılımı sırasında bazı kullanıcılar eski, bazıları yeni sunucuya gider. Her iki sunucu da yazma kabul ediyorsa siparişler ve kayıtlar iki yere bölünür; bunu sonradan birleştirmek çok zordur. Kısa bir bakım penceresi bu riski ortadan kaldırır.
Eski sunucuyu ne zaman kapatabilirim?
En az bir hafta sonra. Bu süre boyunca eski sunucunun loglarını izleyin — hâlâ istek geliyorsa güncellenmemiş bir DNS kaydı veya eski IP'yi gösteren bir entegrasyon vardır. Kapatmadan önce son bir yedek alın.
